Netten brüte maaş nasıl hesaplanır?
Netten brüte hesap, “elime ayda şu kadar geçsin” dediğiniz tutarın işverene brüt olarak kaça mal olacağını değil, bordroda yazması gereken brüt ücreti bulur. Brütten nete hesaptaki kesintiler aynıdır:
- SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası işçi payı (%1), prime esas kazanç üzerinden kesilir.
- Gelir vergisi, brütten bu primler düşüldükten sonra kalan matraha, yılbaşından bu yana biriken matraha göre %15–%40 oranıyla uygulanır; asgari ücrete düşen vergi istisnadır.
- Damga vergisi, brütün asgari ücreti aşan kısmının binde 7,59'udur.
Gelir vergisi kademeli olduğu için brüt, netten tek bir formülle bulunamaz. Hesaplayıcı brütten nete motorunu tersinden çalıştırır: istenen nete ulaşan en düşük brütü, ilgili ayın kümülatif matrahıyla arar. Sonuç kuruşa yuvarlanır.
Örnek: 45.000 TL net için gereken brüt
2026 yılında her ay 45.000 TL net almak isteyen bir çalışan için gereken brüt ücret, vergi dilimine göre şöyle değişir:
| Ay | Gereken brüt | Gelir vergisi | Dilim |
|---|---|---|---|
| Ocak | 56.703,60 TL | 3.018,38 TL | %15 |
| Şubat | 56.703,60 TL | 3.018,38 TL | %15 |
| Mart | 56.703,60 TL | 3.018,38 TL | %15 |
| Nisan | 56.911,23 TL | 3.193,29 TL | %20 |
| Mayıs | 60.287,58 TL | 6.037,56 TL | %20 |
| Haziran | 60.287,58 TL | 6.037,56 TL | %20 |
| Temmuz | 59.802,13 TL | 5.628,61 TL | %20 |
| Ağustos | 58.199,90 TL | 4.278,88 TL | %20 |
| Eylül | 63.365,50 TL | 8.630,44 TL | %27 |
| Ekim | 63.849,83 TL | 9.038,44 TL | %27 |
| Kasım | 63.849,83 TL | 9.038,44 TL | %27 |
| Aralık | 63.849,83 TL | 9.038,44 TL | %27 |
Yılın başında 56.703,60 TL olan gereken brüt, matrah %20 ve %27 dilimlerine geçtikçe artar ve Aralık'ta 63.849,83 TL olur.
Aynı net için brüt neden değişir?
Ücretlinin gelir vergisi her ay, yılbaşından o aya kadar biriken matrah üzerinden hesaplanır. Biriken matrah bir dilim sınırını aştığında, sınırın üzerindeki kısma daha yüksek oran uygulanır. Net sabit kalacaksa artan vergiyi karşılamak için brütün yükselmesi gerekir. 2026 ücret tarifesi:
| Dilim | Yıllık matrah | Oran | Dilim sonuna kadar toplam vergi |
|---|---|---|---|
| 1. dilim | 0 – 190.000 TL | %15 | 28.500,00 TL |
| 2. dilim | 190.000 – 400.000 TL | %20 | 70.500,00 TL |
| 3. dilim | 400.000 – 1.500.000 TL | %27 | 367.500,00 TL |
| 4. dilim | 1.500.000 – 5.300.000 TL | %35 | 1.697.500,00 TL |
| 5. dilim | 5.300.000 TL üzeri | %40 | — |
İki durum bu artışı yumuşatır:
- Asgari ücret istisnası: Asgari ücretin kendi kümülatif matrahı Temmuz'da 190.000 TL'yi aşar. O aydan itibaren istisna da %20 oranıyla hesaplanır ve büyür; bu yüzden Temmuz ve Ağustos'ta aynı net için gereken brüt bir miktar azalır.
- SGK tavanı: Brüt 297.270,00 TL tavanı aşınca sigorta primleri tavandan kesilir. Tavanın üzerinde brüt artışının daha büyük kısmı nete yansır.
Sözleşmede net mi, brüt mü yazmalı?
İş sözleşmesinde ücret brüt ya da net olarak kararlaştırılabilir. Net ücret kararlaştırıldıysa işveren her ay bu neti ödemekle yükümlüdür; vergi dilimi yükseldiğinde aradaki farkı o karşılar ve bordrodaki brüt artar. Brüt ücret kararlaştırıldıysa yıl içinde dilim yükseldikçe neti düşer. Teklif değerlendirirken iki tutarı da sormak, hangisinin sözleşmeye yazılacağını netleştirmek faydalıdır.
Hesaplamanın kapsamı
Hesaplama tam ay çalışan, tek işverenden ücret alan bir çalışan içindir. Engellilik indirimi, BES otomatik katılım kesintisi, sigorta primi teşvikleri ve emekli çalışanların sosyal güvenlik destek primi hesaba katılmaz. Brütü biliyorsanız brütten nete maaş hesaplama aracını kullanın.